De Wolden wil in 2030 volledig van het aardgas af zijn. Gas dat tegen die tijd gebruikt wordt in De Wolden mag alleen nog groen gas zijn dat onder andere wordt gewonnen uit slib en mest. Om honderd procent op groen gas te kunnen draaien is het wel noodzakelijk dat de vraag naar gas lager is dan nu. Daarom wordt gezocht naar alternatieven voor verwarming van gebouwen met gas.

“Het is een kans om te zorgen dat we de groengasambitie waar kunnen maken, het gaat mij minder om de techniek op zich”, zegt wethouder Gerrie Hempen over het onderzoek naar thermische warmte uit oppervlaktewater (TEO). “We kijken naar De Wijk omdat we daar een woonzorgcentrum hebben waar het ingezet kan worden en Actium heeft er huurwoningen waar het zou kunnen.”

Warmte uit water

Bij TEO wordt het water uit de Hoogeveense Vaart gepompt, en door een warmtewisselaar wordt de warmte uit het water gehaald. Eventueel wordt het door een warmtepomp verder op temperatuur gebracht, waarna het gebouwen kan verwarmen. Als de warmte uit het water is gehaald, wordt het inmiddels koelere water weer terug het kanaal in gepompt. Dit kan in de zomer voordelen hebben, want in koeler water is bijvoorbeeld de kans op blauwalg kleiner.

Meestal wordt opgewekte warmte uit de zomer opgeslagen, zodat het ’s winters gebruikt kan worden als de vraag groter is.

Meppel en Hoogeveen

Uit onderzoek in opdracht van de Drentse Energietafel blijkt dat er in Drenthe relatief weinig plekken zijn die geschikt zijn voor warmte uit oppervlaktewater. “Voor de wijken en dorpen langs de Hoogeveense Vaart is er wel potentie. Ook op andere plaatsen met minder snel stromende wateren zijn er mogelijkheden voor TEO als er lokaal een gunstig watersysteem aanwezig is”, concludeerden de onderzoekers.

In Hoogeveen en Meppel werd daarom al onderzoek gedaan naar de mogelijkheid van warmte uit oppervlaktewater. In Hoogeveen werd gekeken of het uit zou kunnen voor 326 woningen in de wijk Kattouw. “Het is kostentechnisch aanzienlijk voordeliger om de woningen met een individuele luchtwarmtepomp van energie te voorzien. Omdat het systeem met aquathermie wel een aantal voordelen met zich meebrengt wordt met de woningcorporaties verkend of aanvullend onderzoek gewenst is”, luidt de conclusie.

Ook voor een deel van de nieuw te bouwen wijk Nijstad-Oost, pal aan de Hoogeveense Vaart, is onderzoek gedaan. De kosten komen neer op 7.000 tot 8.500 euro per woning. In Meppel is hetzelfde uitgezocht voor 297 woningen die in 2029 worden gerealiseerd in de aardgasvrije Nieuwveense Landen, daar komen de aansluitingskosten uit op 4.000 euro per woning.

Besloten is er nog niet in Meppel en Hoogeveen, ook in Assen wordt er nog over gesteggeld. Een verder stijgende gasprijs kan zorgen dat warmte uit water interessanter wordt. Mocht er in Meppel gekozen worden voor opwarming via waterwarmte is er nog een andere onzekerheid. “Aangezien de woningen voor een groot deel voor verkoop bestemd zijn is het lastig te regelen dat iedereen zich aansluit op het systeem. Voor de haalbaarheid is het wel erg belangrijk dat een groot deel van de wijk wordt aangesloten.”